8 - لغوى الف : « التهذيب فى اللغه » « 1 » از ابومنصور محمّد بن احمد بن طلحه ازهرى ( م 380 ق . ) . ب : « الصحاح فى اللغة » « 2 » از ابونصر اسماعيل بن حماد فارابى ( م 393 ق . ) معروف به جوهرى . ج : « غريب القرآن » « 3 » از ابومحمّد عبداللّه بن مسلم بن قتيبه دينورى ( م 276 ق . ) . د : « القاموس المحيط » « 4 » از مجدالدين محمّد بن يعقوب فيروز آبادى ( م 817 ق . ) . ذ : « المصباح المنير » « 5 » از احمد بن محمّد بن على المقرى الفيومى ( م 770 ق . ) . ر : « مهذب الاسماء و مرتب الاشياء » « 6 » از قاضى محمود بن عمر بن محمود

--> ( 1 ) . الوافى ، ج 2 ، ص 318 . ( 2 ) . همان ، ج 1 ، ص 347 و 442 و 489 و ج 3 ، ص 626 و . . . ( 3 ) . الوافى ، ج 3 ، ص 873 . غريب الحديث يا غريب القرآن يكى از رشته‌هاى لغت است كه به تبيين معناى لغت‌هاى موجود در روايات و قرآن مىپردازد . بسيارى از علما از دير باز به اين امر پرداخته‌اند و كتاب‌هاى زيادى در اين رشته تأليف شده است ؛ از قبيل « غريب الآثار » از قطرب ( م 206 ق . ) ، « مجمع الغرائب فى غريب الحديث » از فارسى ( م 529 ق . ) ، « الفائق فى غريب الحديث » از زمخشرى ( م 538 ق . ) ، « المغيث فى غريب القرآن والحديث » از محمّد بن ابى بكر مدينى اصفهانى ( م 581 ق . ) ، « النهاية فى غريب الحديث و الاثر » از ابن اثير جزرى ( م 606 ق . ) و دهها كتاب ديگر . ( ر . ك . به : مقدّمهء طاهر احمد زاوى و محمود محمّدطناحى بر النهايه از ابن اثير . ) ( 4 ) . الوافى ، ج 7 ، ص 403 و ج 1 ، ص 442 . ( 5 ) . همان ، ج 7 ، ص 403 . ( 6 ) . همان ، ج 2 ، ص 106 . قاضى شيبانى در اين كتاب ، اسماء عربى را آورده و به فارسى شرح كرده است . ( الذريعه ، ج 23 ، ص 291 ، ش 9029 . )